Artist

Jo Haycock

Portrait of Jo Haycock

Mae Jo Haycock yn ffotograffydd dogfennol o Sir Fynwy, De Cymru, sy’n canolbwyntio ar y cysylltiad a’r berthynas sydd gan bobl â’i gilydd a’r gofodau a’r gwrthrychau y maen nhw’n byw ynddynt. Cychwynnodd ei chariad at ffotograffiaeth pan oedd hi’n blentyn, pan oedd hi’n arfer eistedd yng nghornel ystafell ymolchi’r teulu, oedd yn cael ei defnyddio fel ystafell dywyll, yn gwylio ei thad yn creu printiau o’r sefyllfaoedd y tynnodd luniau ohonynt ar strydoedd Hong Kong, lle cafodd ei magu. Erbyn hyn, mae Jo yn treulio amser gyda theuluoedd a chymunedau yn cofnodi eu straeon. Mae hi’n credu mewn cysylltu â’r bobl y mae hi’n tynnu lluniau ohonynt, gan fynd ar daith gyda nhw i wir deimlo a gweld rhan o’u bywydau.

Mae arferion ffotograffig Jo yn cynnwys prosiectau personol a dogfennol cymdeithasol tymor hirach hefyd. Treuliodd flwyddyn gyda grŵp Cymorth i Fenywod lleol, yn creu corff o waith sy’n dangos proses rymuso a gobaith y merched a’r plant oedd wedi dioddef yn eu bywydau yn y gorffennol oherwydd cam-drin domestig, ac oedd yn y broses o ail adeiladu eu bywydau. Mae hi hefyd yn cydweithio ag artistiaid eraill i adrodd straeon cymunedol, gan ddod ag amrywiaeth o ddisgyblaethau ynghyd, o berfformiad theatr, i waith mosaig a ffotograffiaeth ddogfennol. Enw ei phrosiect personol tymor hir presennol yw Families Resetting, ac mae’n archwilio gwydnwch, gobaith a siâp dynamig teuluoedd sy’n byw drwy ddigwyddiadau sy’n newid bywydau.

Gwefan | Instagram

Gallery

Through My Childhood Window

Mae Through My Childhood Window yn brosiect ffotograffig personol sy’n archwilio teimladau ac atgofion Jo o bob ystafell, drwy ffenestr, yn nhŷ ei rhieni. Tynnwyd llun o ystafell wahanol bob tro yr aeth â’u siopa bwyd yno wrth iddynt ynysu yn ystod cyfnod clo COVID-19 fis Mawrth 2020.

Roedd yr atgofion y mae’r ystafelloedd hyn yn eu dal o’r blynyddoedd pan oedd hi’n byw yn y tŷ hwn yn gryf iddi yn ystod yr ymweliadau byr hynny i ddod â bwyd i’w stepen ddrws. Dyma’r cartref lle magwyd hi a’i chwaer ond, hefyd, dyma’r cartref lle mae ei theulu estynedig wedi parhau i gasglu ar gyfer digwyddiadau. Mae gan bob ffotograff o bob ystafell stori gysylltiedig o’i phlentyndod yno.

Ar ôl dod â’r siopa bwyd ychydig o weithiau, sylweddolodd fod angen dull mwy creadigol, ac iddo fwy o ffocws, o gofnodi’r teimladau a’r atgofion hyn – ffordd fwy cyffyrddadwy o fynegi rhai o’r emosiynau roedden nhw’n eu teimlo bryd hynny.

Mae ei rhieni wedi cyfrannu at y broses greadigol drwy gofio eu teimladau eu hunain yn aml iawn wrth i Jo rannu ei fersiwn hithau o’r digwyddiadau. Rhoddodd y prosiect personol hwn ffocws creadigol i’r teulu a daeth hynny’n rhan o’u bywydau dyddiol yn ystod y cyfnod clo. Ar ôl rhoi’r rhestr siopa dros y ffôn byddai sgwrs yn dilyn ynglŷn â pha ystafell i dynnu ei llun nesaf a’r logisteg ar gyfer gwneud hynny.

Daeth yn rhodd i ni i gyd. Mae’n ymwneud â chofio ac ail fyw straeon fy mhlentyndod yn ystod cyfnod digynsail a hanesyddol. Yn fwy na dim mae wedi dod yn ddyddiadur gweledol i albwm ein teulu bach ni ac i genedlaethau’r teulu yn y dyfodol.”